تارىم بلوگى

بلوگگېر دوستلارنىڭ بلوگ ھەققىدە ياردەم سورىغان سۇئاللىرىنىڭ بىر يەرگە مەركەزلىشىشى ھەم ئوخشاش سۇئال ۋە جاۋابنىڭ قايتا-قايتا تەكرارلىنىش ئەھۋالىنىڭ ئالدىنى ئېلىش، شۇنداقلا بلوگگېر دوستلارنىڭ يولۇققان مەسىلىلەرنى تىز ھەل قىلىۋېلىشىغا قولايلىق يارىتىش ئۈچۈن بۇ تېمىنى يوللىدىم. بلوگگېر دوستلارنىڭ ئىلگىرى سورىغان بىر قىسىم مۇھىم ياردەم سۇئاللىرى ھەم ئۇنىڭ جاۋابلىرىنى بۇ تېما ئاستىغا بىر-بىرلەپ يۆتكەپ كېلىمەن. بلوگگېر دوستلارنىڭ بۇنىڭدىن كېيىن ھەرقانداق مەزمۇندىكى ئىنكاسلارنى يازغاندا، ئىنكاسنى ماس كەلگەن تېما ئاستىغا يوللىشىنى، ئەگەر ئىنكاسقا ماس كېلىدىغان تېمىنى تاپالمىغاندا، ئىنكاسنى مۇشۇ تېما ئاستىغا يوللىشىنى ئۈمىد قىلىمەن. تېما مەزمۇنى بىلەن قىلچە مۇناسىۋىتى بولمىغان ئىنكاسلار  بۇنىڭدىن كېيىن بىردەك ئۆچۈرۈلىدۇ ھەم جاۋاب بېرىلمەيدۇ. مېنىڭ بۇنداق دىيىشىمنىڭ سەۋەبىنى بىر قىسىم سەزگۈر بلوگگېرلار ئاللىقاچان بىلىپ بولغان بولۇشى مۇمكىن. چۈنكى ئوخشاش بىر تېما ئاستىدىمۇ ئاللىقاچان جاۋاب بېرىلىپ بولغان سۇئالنى قايتا سورايدىغان، تېما مەزمۇنىنى ئوقۇپلا، ئاستىدىكى ئىنكاسلار ۋە جاۋابلارنى ئوقۇمايدىغان ئەھۋاللار ناھايىتى كۆپ. ئوخشىمىغان تېما ئاستىدا ئوخشاش سۇئال سوراش ئەھۋالىنى دەپ ئولتۇرۇشنىڭ تېخىمۇ ھاجىتى يوق.  شۇڭا يۇقۇرقىدەك ئەھۋاللارنى نەزەردە تۇتۇپ، بلوگگېر دوستلارنىڭ بۇنى توغرا چۈشىنىشىنى ئۈمىد قىلىمەن.

بۇ ئۇسلۇپ ئاق، يېشىل ۋە كۆك رەڭنى ئاساس قىلغان بولۇپ، بلوگگېر دوستلارنىڭ ياقتۇرۇشىنى ئۈمىد قىلىمەن.

يالقۇن، دولقۇن، ئۆركەشلەر مەلۇم بىر ئويۇننى ئوينىماقچى بولۇشۇپ، ئويۇن ئويناشتىكى ئىلگىرى-كېيىنلىك تەرتىپىنى مۇنداق دەپ كىلىشىۋالدى:

5 پۇڭلۇق تەڭگىدىن 2 نى تەڭلا يەرگە تاشلايلى. ئەگەر ھەر ئىككىسى ئوڭ چۈشسە، يالقۇن ئاۋال ئوينىسۇن؛ ئىككىلىسى تەتۈر چۈشسە، دولقۇن ئاۋال ئوينىسۇن؛ ئەگەر بىرى ئوڭ، يەنە بىرى تەتۈر چۈشسە، ئۆركەش ئاۋال ئوينىسۇن. بىرىنچىسى بەلگىلەنگەندىن كېيىن (مەسىلەن، ئۆركەش بىرىنچى بولدى دەيلى)، ئۇلار يەنە بىر تەڭگە پۇل ئوڭ چۈشسە يالقۇن ئىككىنچى، دولقۇن ئۈچىنچى بولىدىغان، تەتۈر چۈشسە، دولقۇن ئىككىنچى، يالقۇن ئۈچىنچى بولىدىغانغا كىلىشتى.

ئېيتىشلارغا قارىغاندا، قەدىمقى زاماندا بىر پادىشاھ ئۆتكەن ئىكەن. ئۇنىڭ 5 ئوغلى بار ئىكەن. پادىشاھ ئۆلۈش ئالدىدا مۇنداق ۋەسىيەت قالدۇرۇپتۇ:

ــــــ مەن ئۆلگەندىن كېيىن 5 ئوغلۇم دۆلەت زىمىنىنى 5 بۆلەككە بۆلۈشىۋالسا بولىدۇ. ئەمما بۇ 5 بۆلەك دۆلەت زىمىنىنىڭ ھەر بىر بۆلىكى قالغان 4 بۆلىكى بىلەن ئورتاق چېگرىغا ئىگە بولسۇن، يەنى خالىغان بىر بۆلەك دۆلەت زىمىنىدىكى كىشىلەر ئۈچىنچىسىنىڭ دۆلەت زىمىنىدىن ئۆتمەستىنلا، خالىغان بىر دۆلەت زىمىنىغا بىۋاستە بارالايدىغان بولسۇن.

1992-يىلى تارىم ئەپەندى تۇغۇلغان كۈنىنى ئۆتكۈزگەندىن كېيىن، ئۇنىڭ تولۇق يېشى دەل ئۇنىڭ تۇغۇلغان يىلىنى تەشكىل قىلغۇچى 4 رەقەمنىڭ يىغىندىسىغا تەڭ بولغان. سىز تارىم ئەپەندىنىڭ قايسى يىلى تۇغۇلغانلىقىنى بىلەلەمسىز؟

سىزنىڭ تاپقان جاۋابىڭىز بەلكىم دەل توغرا كىلىپ قېلىشىمۇ مۇمكىن. مەسىلىنىڭ جاۋابىنى ئەڭ ياخشىسى ئۆگەنگەن بىلىملىرىڭىزدىن پايدىلىنىپ، تەھلىل قىلىش ئارقىلىق كەلتۈرۈپ چىقىرىڭ. شۇندىلا زور ئۈنۈمگە ئېرىشەلەيسىز.

(جۇڭگونىڭ قەدىمقى مەسىلىسى)

بۇ مەسىلە جۇڭگونىڭ قەدىمقى ھىساب كىتابى «جاڭ چىيۇنىڭ ھىسابلاش رىسالىسى» دىن ئېلىندى.

خورازنىڭ ھەر بىرى 5 يارماق، مىكىياننىڭ ھەر بىرى3 يارماق، 3 چۆجە بىر يارماق بولۇپ، 100 يارماققا 100 دانە توخۇ سېتىۋېلىنغان بولسا، بۇ 100 توخۇدىن قانچىسى خوراز، قانچىسى مىكىيان ۋە قانچىسى چۆجە ئىكەنلىكىنى ئېيتىپ بېرەلەمسىز؟

(چەتئەلنىڭ قەدىمقى مەسىلىسى)

ئىككى دىھقان جەمئىي 100 دانە تۇخۇمنى بازارغا ئاپىرىپ ساتتى. ئۇلارنىڭ تۇخۇم سېتىپ تاپقان پۇللىرى ئوخشاش ئىدى. بىرىنچى دىھقان ئىككىنچىسىگە:

ـــــ ئەگەر مېنىڭ تۇخۇمۇم سېنىڭكىچىلىك كۆپ بولغان بولسا، 15 كلېتسكە ساتالىغان بولاتتىم، ـــــ دىدى.

ـــــ مېنىڭ تۇخۇمۇم سېنىڭكىچىلىك بولغان بولسا، ئاران  كلېتسكە ساتالىغان بولاتتىم، ـــــ دىدى ئىككىنچى دىھقان.

ئۇلارنىڭ ھەر بىرىنىڭ قانچىدىن تۇخۇمى بار ئىدى؟

(ئەسكەرتىش: كلېتس بىر خىل پۇلنىڭ نامى).

(جۇڭگونىڭ قەدىمقى مەسىلىسى)

بىر ئايال ئېرىق بويىدا قاچا يۇيۇپ ئولتۇرغاندا، خوشنىسى ئۇنىڭدىن:

ـــــ نىمىشقا شۇنچە كۆپ قاچا ئىشلەتتىلە؟ ـــــ دەپ سوراپتۇ.

ـــــ ئۆيگە نۇرغۇن مېھمان كەلگەن ئىدى، 2 ئادەمگە بىردىن سەي تەخسىسى،، ھەر 3 ئادەمگە بىردىن شورپا قاچىسى، ھەر 4 ئادەمگە بىردىن ئاش قاچىسى كەتتى، شۇڭا جەمئىي 65 دانە قاچا ئىشلىتىلدى، ـــــ دەپ جاۋاب بېرىپتۇ ھېلىقى ئايال.

سىز بۇ ئايالنىڭ ئۆيىگە زادى قانچە مېھمان كەلگەنلىكىنى ئېيتىپ بېرەلەمسىز؟

بىز ئادەتتە ئىشلىتىۋاتقان 0، 1، 2، 3، 4، 5، 6، 7، 8، 9 دىن ئىبارەت رەقەملەر پۈتۈن دۇنيادا دىگۈدەك ئوموميۈزلۈك قوللىنىلىدۇ. بۇلار ئەرەپ رەقەملىرى دەپ ئاتىلىدۇ. لېكىن، بۇ رەقەملەرنى ئەرەپلەر كەشىپ قىلماستىن، بەلكى ھىندىستانلىقلار كەشىپ قىلغان.

بۇنىڭدىن تەخمىنەن 1500 يىللار ئىلگىرى ئەرەپ ئىمپىرىيىسى تازا گۈللەنگەن مەزگىل ئىدى. ئەرەپ ئىمپىرىيىسىنىڭ پايتەختى بولغان باغداد، سىياسىي، ئىقتىسادىي ۋە مەدەنىيەت مەركىزى بولۇپ، «دۇنيا مەدەنىيىتىنىڭ مەركىزى» دەپ ئاتالغان.

ئەلقىسسە.

تاڭ سېڭ غەرپتىن نوم ئەكىلىپ ئارىدىن 100 يىللار كېيىنكى بىر كۈندە، تاتىھاگاتو (ساكيامونى)نىڭ ھوزۇرىدا مېھمان بولۇپ قاپتۇ، تاتىھاگاتو تاڭ سېڭنىڭ 100 يىلدىن بۇيانقى ئىلگىرلەشلىرىنى بىلىپ بېقىش مەقسىدىدە ئۇنىڭدىن بەزى سۇئاللارنى سوراپتۇ. سۆھبەت مەزمۇنى تۆۋەندىكىچە:

ــــ ھەممىگە مەلۇمكى، سىلىنىڭ ئەينى دەۋردىكى مۇۋەپپەققىيەتلىرى ۋۇكوڭ، باجىئې، شاسېڭ قاتارلىق 3 نەپەر قابىل شاگىرتلىرىنىڭ ياردىمىدىن ئايرىلالمايدۇ. سىلىدىن سورايدىغىنىم، سىلى قايسى شاگىرتلىرىنى بەكرەك ياخشى كۆرىدىلا؟

تاڭ سېڭنىڭ جاۋابى غەيرى بولۇپ، ئۇ باجيېنى ياخشى كۆرىدىغانلىقىنى ئېيتقان. تاڭ سېڭ كۈلۈپ تۇرۇپ مۇنداق دېگەن:

ــــ باجيېنىڭ ئەڭ زور ئالاھىدىلىكى ئۇ بەك ئوماق. ئۇ بار يەردە كۈلكە بار. نۇرغۇن ئادەملەر ئۇنى ھورۇن دەپ قارايدۇ. مېنىڭچە ئۇنداق ئەمەس، ئۇ ھەر قېتىم نەرسە كېرەكلەرنى يىغىشتۇرغاندا بولسۇن ياكى باشقا ئىش قىلسۇن، سىلى ئۇنىڭدىن ئازراقمۇ قۇسۇر تاپالمايدىلا. ئەمما ئۇنىڭ ئىچى سەل تارراق، دائىم باشقىلار بىلەن ئۆزىنى سېلىشتۇرۇپ، جىق ئىشلىۋەتكەنلىكىنى پەش قىلىدۇ، ئازراق زىيان تارتىپ قېلىشقا چىدىمايدۇ، ئۇنىڭ ئۈستىگە سەل ئۇيقۇغا ئامراق. شۇڭا خەقلەرگە شۇنداق تەسىر بەرگەن بولۇشى مۈمكىن.

بۇ ھىكايىنىڭ باش قىسمىنى تۆۋەندىكى ئادرىستىن ئوقۇڭ:

http://tarim68.blogbus.com/logs/40551156.html

3. كەسىر سانلار پادىشاھلىقى ئەۋەتكەن سېرىك ئۆمىكى

ھەربىلەرنىڭ ئويۇن كۆرسىتىشى ئاخىرلىشىپ تۇرۇشىغا سىرتتىن داقا-دۇمباقلارنىڭ قىزغىن ئاۋازى ئاڭلاندى. نأل پادصشاط ئةمدصلا ئادةم چصقصرصپ نصمة ئصش بولغانلصقصنص بصلمةكچص بولؤپ تةمشصلصإصدص، 5 نصث ئالدصراپ كصرصإاتقانلصقصنص كأرذپ قالدص.

ـــــ مەرىپەتلىك پادىشاھى ئالەمگە مەلۇم بولسۇنكى، كەسىر سانلار پادىشاھلىقى، نۆل پادىشاھنىڭ تۇغۇلغان كۈنىنى تەبرىكلەپ، تەبرىكلەش مۇراسىمىغا قاتنىشىش ئۈچۈن ئالاھىدە بىر سېرىك ئۆمىكى ئەۋەتىپتۇ، ــــ دەپ خەۋەر قىلدى.

ئۇسلۇپ شەكلىنى تۆۋەندىكى رەسىمدىن كۆرۈڭ:

2009-يىللىق ئالىي مەكتەپ ماتېماتىكا ئىجتىمائىي پەن ئىمتىھان سۇئالىنىڭ جاۋابلىرى

2009-يىللىق ئالىي مەكتەپ ماتېماتىكا ئىجتىمائىي پەن ئىمتىھان سۇئالى

2009-يىللىق ئالىي مەكتەپ ماتېماتىكا تەبىئي پەن ئىمتىھان سۇئالىنىڭ جاۋابلىرى